Klasik bir okula alışma süreci şöyle başlayabilir .
Gözleri buğulu belki yaşlı ve kaygılı bakan minik gözler, sınıfa doğru yaklaştıkça ellerinizi daha da sıkı tutmaya başlayan küçücük eller, bir de anne babaların içini parçalayan o cümleler yok mu ?
‘ Anneciğim noooolur gitme, korkuyorum. ‘
‘ Bende seninle geleyim, lütfeeeeen ? ‘
‘ Okula gitmek istemiyorrruuuuuummmm.!!!’
ve cümleler daha da sertleşerek hiddetlenerek devam eder. Hatta bazen çırpınmalar, kaçma çabaları , dramatik ağlama sahneleri ile devam eder. Zaten okula alışma haftası yaklaştıkça kaygıları artan anne baba bu cümleler ve sahnelerle beraber iyice bocalar ve iç sesler başlar.
‘ Bunların ne kadarı normal acaba ?’
‘Şu an ne yapmalıyım ? İçimdeki ses mi yoksa öğretmenin kararlı durmamı söyleyen bakışlarını mı dinlemeliyim ?’
‘Bak diğer çocuk sakince giriyor, bizimki neden böyle yapıyor , bizde bir sorun mu var !?? ‘
‘Okula alışma süreci ne kadar sürmeli , bunlar normal mi ? ‘
Sizi tarif ediyorsa hiç üzülmeyin, yalnız değilsiniz 🙂 Okul ve anaokullarında çalıştığım yıllar boyunca bu ve benzeri sahneleri , okula alışma süreci içinde anne babalara hiç bitmeyecek gibi gelen günlerini bir çok kez deneyimledim. Bu süreç gerçekten sancılıdır. Çoğu anne baba vazgeçmek ve devam etmek arasındaki ince çizgide gider gelir defalarca. İç sesi ona çocuğunu yıpratmaması, üzmemesi gerektiğini haykırır durur, ama mantığı bir yandan çocuğunun iyiliği için bu sürecin normal olduğunu ve yaşanması gerektiğini söyler. Peki bu süreci kolaylaştırmak için neler yapalım ?
Öncelikle okula alışma süreci ile ilgili bilgilenin. Bu yazımdan bulabilirsiniz :
İlk olarak şu an yaşadığınız okula alışma süreci , çocuğunuzla bebeklik döneminde başlayan bağlanma stili , kendi kendine kalabilme kapasitesi, çocuğunuzun mizacı, güven dolu bir iletişim kurma, korumacı ya da destekleyici ebeveyn davranışları gibi her biri üzerinde ayrıca durulması gereken bir çok olguya bağlı olduğunu unutmayın.
Kendinize en az iki hafta zaman verin. Çoğu çocuğun verdiği yoğun tepkiler gittikçe bu süre içerisinde azalmaya başlar , çünkü özellikle okul öncesi yaş grubu soyut düşünme becerisine henüz sahip olmadığından yaşayarak öğrenir ve korkularının aslında yersiz olduğunu anlamaya başlar. Bunun içinde yaşantıya ihtiyacı vardır, yani zaman !
‘ Sürekli korkmamasını, onu orada bırakmayacağımı anlatıyorum ama anlamıyor tekrar tekrar aynı şeyleri söylüyor !?’ Alışma haftaları içerisinde çocuğunuz sürekli bu konuyu konuşmak isteyebilir , çünkü sizi ikna etmeye çabalıyordur, kaygısını bu şekilde ifade ediyordur ya da sizin kaygılarınızı farketmiş olabilir. Yapması oldukça zor olan bir şey öneriyorum 🙂 Sakin kalın 🙂 Siz ne kadar bu konuyu gündeme taşır ve kaygılanırsanız çocuğunuz da ‘ Gerçekten burada korkacak bir şey var ! ‘ diye düşünür. Üzgünüm ama burada suratınızın donuk olmasından ya da ona hissettirmemeye çalışmanızdan bahsetmiyorum. Çünkü siz onu ne kadar tanıyorsanız o da sizi o kadar tanıyor ve hissettiklerinizi hissediyor. Bu yüzden gerçekten rahatlamanız gerek. Eğer kaygılarınızla baş etmekte zorlanıyorsanız destek alın, deneyimli anne babalarla paylaşın, okula alışma süreci içinde okul rehberliği ile iletişim halinde olun.
Ayrılma sahneleri bu işin en zor kısmıdır. Bu sebeple çocuğunuzdan kolay ayrılan ebeveyn- ya da bakım veren ( anneanne- babaanne-bakıcı) kim ise, alışma dönemi bitene kadar onu tercih edin. Mümkün olduğu kadar sakin olun ve ayrılma anını uzatmayın. Ne kadar uzarsa çocuğunuz o kadar sizi ikna edebileceğine inanır ve tepkilerini yükseltir. Eğer onu ağlayarak bırakmak zorunda kaldıysanız , bir süre sonra okulu arayarak bilgi alın ve durumunu öğrenin.
Peki ağlayarak bırakmak normal mi ? Ona zarar vermiyor muyum ?
Bu sorunun cevabı çocuğun mizacına, yaşadığınız sürece göre çok değişiklik gösterir ve kişiye özeldir ancak genel olarak dikkat edilmesi gereken noktalar şunlardır. Ona ayrılma anı için seçenek sunabilirsiniz. Eğer onu hazırlamak için elinizden geleni yaptıysanız, okula alışma süreci öncesinde okulun nasıl bir yer olduğunu neler yapacağını anlattınız, korkuları üzerinde konuştunuz , ayrılma anı için ona zaman verdiniz belki okulun izin verdiği ölçüde ona eşlik ettiniz, beklediniz ve aşamalı uzaklaştınız ve çeşitli seçenekleri denediniz ama her şeye rağmen ayrılmak istemiyorsa burada sınır çizmelisiniz. Seçenek sunarak onu da sürece dahil etmek faydalıdır. ‘ Sınıfa öğretmeninle mi gitmek istersin yoksa benimle mi ? ‘ ‘ Sınıfa giderken elimi mi tutmak istersin yoksa kucağıma mı alayım ? ‘
Her şeye rağmen bu sürecin sadece size ve çocuğunuza özel olduğunu, her çocuğun farklı alışma hikayesinin olacağını unutmayın ve destek almaktan çekinmeyin.
Okul öncesi dönem için okula hazır olmadığını düşünüyorsanız mutlaka bir uzmandan yardım alın ve süreci kendi kaygılarınız doğrultusunda değil, profesyonel yardım doğrultusunda değerlendirin.
Ve unutmayın bu günler geçecek 🙂 İleride her sancılı dönemde olduğu gibi bu dönemi de belki gülerek hatırlayacaksınız .
Hülya Soğucak Deniz
Psikolog / Çocuk ve Ergen
Antalya