Modern Baba-Çocuk İlişkisi
Günümüzde kadınların toplumdaki yeri değiştikçe babaların da kuşkusuz bazı değişimlere uğradığını düşünmek yanlış olmaz. Evin geçimini sağlayan , otoriter , mesafeli ve bebek bakımını daha çok kadının üstlenmesi gerektiğini düşünen koca / baba figürüne artık çok da sık rastlamıyoruz. Babalar artık bebek bakımına daha katkıda bulunmaya istekliler ve kadının da aktif çalışmaya başlaması ile birlikte hafta sonları bu görevler daha çok paylaşılmakta. Bununla birlikte soğuk baba figürü ile istediği şekilde iletişim kuramamanın eksikliğini hisseden bir nesli de geride bıraktığımızı ancak şu anda yetişen günümüz çocuklarının bu nesilden sonra geldiğini ve etkilerini yaşadığını söyleyebiliriz. Kendi anne-babası ile sıcak , içten bir iletişim kuramayan anne-babalar , kendi çocuklarına bu durumu yaşatmamak için yoğun bir çaba içerisine girdiler.
BU DURUM NEYE YOL AÇTI ?
Psikanaliz otoriteleri bir çocuğun babası ile ilişkisinin ancak annenin bu otoriteyi kabul etmesi halinde ve eşine, anne- bebek ilişkisinde bir yer açması halinde olabileceğini söylerler. Bir diğer deyişle anne , bebeği ile olan ilişkisinde bir üçüncü kişi olan baba için alan yaratmadıkça , baba bu ilişkide tutunamayacaktır. Baba bu üçüncü kişi pozisyonunda oldukça önemli ve zorunlu bir yerdedir. Çocuk anne ile olan yoğun ilişkisinde doyum sağlamak için bir süre sonra ayrışmalıdır. Ayrışma süreci ancak bu pozisyona sağlıklı bir şekilde oturan baba figürü ile olur.
ERKEK ÇOCUK ANNESİNE, KIZ ÇOCUK BABASINA DÜŞKÜNDÜR.
Erkek çocuk için baba kendini özdeşleştirdiği aynı zamanda rekabet içinde olduğu figürdür. Bu sebeple toplumda erkek çocuk anne, kız çocuk baba aşığıdır diye konuşulur. Erkek çocuk babasıyla rekabet ederken zaman zaman babası ile çatışmalar içerisine girer ve bu çatışmada çocuk bir denge içerisinde babasından gördüğü yanıt sayesinde ‘ yerini bulur. ‘ En basit anlamıyla anne ve babasının ilişkisinde çocuğun üçüncü kişi olduğunu , annesinin babasına aşık olduğunu net bir şekilde anlaması gerekir. Aynı şekilde daha henüz annesinden ayrışmasını tamamlamamış kız çocuğu annesi ile rekabete girerek babasına ulaşmaya çalışacaktır. Bu pozisyonların gerekli yerlere oturması , yani üçüncü kişi olarak kalan kişinin çocuk olması gerekirken anne ya da babanın dışlanan kişi olması, çocuğun ileride yaşayacağı aşk ilişkilerinde negatif rol oynar.
GÜNÜMÜZ BABA FİGÜRÜ
Ancak günümüzde çocukları için en iyisini yapmaya çalışan anne babaların, bu çatışmalardan kaçındığını, çocuklarına gerekli cevapları vermek yerine ( Tatlım, ben baba / anne ne aşığım, sen de bizim çocuğumuzsun ve biz seni hep seveceğiz. ) çocukları ile arkadaş olmayı, sevecen ve yumuşak olma yolunu seçtiklerini görüyoruz. Bazı ailelerde çocuk annesi ile birlikte uyumakta, baba kendi yatağı dahil evdeki tüm ‘ yerini ‘ kaybetmiş durumda olmaktadır. Bazen de baba ve kızın adeta bir takım oluşturduğunu ve annenin , bazı gizli saklı tavizler verme gibi yöntemlerle bu takım dışarısında tutulduğunu görebiliyoruz.
Bu durumda karşı cins ebeveyni üzerinde mutlak hakimiyet sağlayan çocuğun bir yandan halinden çok memnun olduğunu düşünebiliriz. Ancak bu durumda olan çocuk ihtiyacı olan direnci görememiş ve kendini aslında oldukça huzursuz ve suçlu hissettiği bir pozisyonda kalmıştır. Bu da çocuklarda bazı davranış problemlerine yol açabilmektedir.
Bu sebeple bir ailede anne kadar babanın da rolünün oldukça önemli olduğunu söyleyebiliriz. Annelerin çocukları ile olan ilişkisinde babaya gerekli alanı yaratması , baba olan eşine ilgisini sürdürmesi, bu esnada baba olan eşin çocuğa karşı otoritesini kabullenmesi gereklidir. Babaların ise çocukları ile iletişim kurarken bir arkadaş değil ebeveyn rolünü üstlenmekten kaçınmaması, ihtiyacı olan sevgiyi ve ilgiyi ancak çocuğuna aşırı hoşgörülü yaklaşırsa alabileceğini düşünmemesi gereklidir.
Hülya Soğucak Deniz
Psikolog
Kaynakça : Mathelin .C. ‘ Freud ‘ a Ne Yaptık da Çocuklarımız Böyle Oldu ? ’, 2018